گريزى كه از پى آن بازگشت و عقب‌نشينى كه درپى آن رو آورى باشد ، نبايد بر شما سخت و دشوار آيد ، حق شمشيرها را بجاى آوريد و پهلوهاى دشمن را به خاك رسانيد و بكوشيد تا نيزه را هرچه كارىتر فروبريد و ضرب را هرچه سخت‌تر وارد آوريد . فريادها را در خود بميرانيد و دم فرو بنديد كه آن نگرانى و آشفتگى را بيشتر دور مىكند . و در جاى ديگرپيش از مقابله با سپاه شام ، علاوه بر اينكه لشكرِ خود را از آغاز كردن جنگ بازمىدارد ، به آنها دستوراتى مىدهد كه از جوانمردى ، مروّت و شجاعتِ خودش سرچشمه مىگيرد و مىفرمايد : « . . . فَإِذا كانَتِ الْهَزيمةُ بِاذْنِ اللَّهِ فَلا تَقْتُلُوا مُدْبِراً وَلا تُصيبُوا مُعْوِرَاً ، وَلا تُجْهِزُوا عَلَى جَريحٍ . وَلا تُهَيِّجُوا النِّساءَ بِأَذىً وَ إِنْ شَتَمْنَ اعْرا ضَكُمْ وَ سَبَبْنَ أُمَراءَكُمْ . . . » « 1 » ؛ اگر به خواست خدا در جنگِ با ما شكست خوردند ، آن را كه پشت كرده است نكشيد و درمانده و ناتوان را آسيب نرسانيد و زخم خورده را از پا در نياوريد و زنان را با آزار و اذيت به تهييج و برانگيختن وامداريد ، هرچند آبروى شما را بريزند و اميرانتان را دشنام گويند . . . شجاعت و جوانمردى على ( ع ) براساس شواهد تاريخى وگفتار ديگران شجاعت و قدرت بدنى على ( ع ) ، آنگونه كه تاريخ گواهى مىدهد ، از همان دوران طفوليت ، منحصر به فرد و ممتاز بوده است . محمد جواد مغيبه در كتاب « فضائل الامام على ( ع ) » آورده است : « از آنچه كه در مورد شجاعت او رسيده است اين است كه او كودكى بيش نبود و مادرش فاطمه بنت اسد هرگاه او را با قنداق مىبست ، او پاره مىكرد . مادرش دو قنداق را با هم مىبست على ( ع ) آن را پاره مى كرد و حتى سه قنداق را از پوست و حرير مىبست امّا على ( ع ) آن را مىگشود . سرانجام مادرش مجبور مىشد او را بدون قنداق رها كند . پدرش ابوطالب تمام فرزندان خود و فرزندان برادرانش را جمع مىكرد و آنها را به كشتى وامىداشت ، على ( ع ) آستينها را بالا زده و با كوچك و بزرگِ آنها كشتى مىگرفت و همه را به زمين مىزد . و

--> ( 1 ) . همان ، نامه 14 .